III. RĘKOPISY

RKPS = Zbiory i spuścizny zakonników (rękopisy)

W dziale tym zgromadzone zostały pamiątki po zmarłych zakonnikach: korespondencja, kazania, artykuły naukowe o treści teologicznej, filozoficznej, z hagiografii, historii, liturgii, literatury, poezji, muzyki, ekonomii, prawa kościelnego, pamiątkowe albumy fotograficzne, etc. Znaczna ilość rękopisów została przekazana w darze dla archiwum lub też pochodzi z innych naszych bibliotek zakonnych, niektóre z nich zostały zakupione.

List bł. Anny od św. Bartłomieja, karmelitanki bosej (1549-1626).
Ze zbiorów archiwum prowincji.

Zbiory i spuścizny zakonników chociaż nie są bezpośrednio związane z zespołami klasztorów i nie stanowią produktu kancelarii urzędu, to jednak w swej części dokumentalnej, akt personalnych – pochodzą z kancelarii urzędów kościelnych i państwowych. Liczni zakonnicy pełniący różne urzędy w Zakonie uwierzytelniali swoim podpisem akta swego urzędu, a kopie zachowywali dla siebie. Po śmierci zakonnika akta personalne wraz z jego zbiorami i rękopisami przekazywano do Archiwum Prowincji. Po wielu zakonnikach nie pozostało żadnego śladu. Często przed śmiercią sami zakonnicy robili porządki i palili swoje skrypty i korespondencję. Często się też zdarzało, że po śmierci zakonnika czynili to współbracia w ramach generalnego porządku po zmarłym zakonniku. Z działu tego liczącego ok. 2000 rękopisów, 600 jednostek objętych inwentaryzacją włączonych zostało do tego tomu. Jest to najcenniejszy i najstarszy zbiór manuskryptów o treści teologicznej, filozoficznej, hagiografii, historii, liturgii, literatury, poezji, muzyki, ekonomii, medycyny, prawa kościelnego, etc. W tym zbiorze znajduje się kilka średniowiecznych rękopisów, nabytych do zbiorów archiwum lub ofiarowanych klasztorowi przez ich właścicieli. Szereg rękopisów uprzednio znajdowało się w zbiorach różnych bibliotek karmelitańskich, które w czasie porządkowania księgozbiorów przekazywano do zbiorów Archiwum Prowincji. Kilka rękopisów ofiarował ojcu Rafałowi Kalinowskiemu i klasztorowi w Czernej ksiądz dr Wincenty Smoczyński, proboszcz i prałat z Tenczynka, przyjaciel Karmelu. Rękopisy te były jego własnością. Cały zasób tego działu zinwentaryzowany został według obowiązującej instrukcji Ministerstwa Kultury i Sztuki Wytyczne opracowania rękopisów w bibliotekach polskich, Wrocław 1955.

Benignus Wanat OCD